вода

El Vikivortaro
Jump to navigation Jump to search

rusa[redakti]

Bildo morfologio en vikivortaro.svg Formologio kaj kunordo[redakti]

kazo ununombro multenombro
nom. вода́ во́ды
gen. воды́ во́д
dat. воде́ во́дам
ak. во́ду во́ды
inst. водо́й, водо́ю во́дами
pr. воде́ во́дах

во-да́

Substantivo, neula, ina genro, 1-a deklinacio (tipo de deklinacio 1d' laŭ klasifikado de A. A. Zaliznjak). En koneksoj simalaj al на воду, по воду, под воду la akcento povas fali al prepozicio; la vorto вода tiam transformiĝas en klitikon. Radiko: -вод-; finaĵo: .

Nuvola apps edu languages.pngElparolo
[redakti]

IFA: ununombro [vɐˈda], multenombro [ˈvo̞dɨ̞]
Crystal Clear app help index.svg Por tiun ĉi vorton ĝis ne aldone sonade ekzemplon prononcon.
Adium.png Vi povas komplezi - helpi de projekto, enskribas prononco kaj\aŭ aldonas ekzemplon sur Vikimedia Komunejo.

Loudspeaker.svg вода (informoj) (singularo)
Loudspeaker.svg вода (informoj) (pluralo)

Homofonoj[redakti]

Rimoj[redakti]

  • Nominativo de singularo: -ˈda
  • Instrumentalo de singularo: -ˈo̞j
  • Nominativo kaj akuztivo de pluralo: -ˈo̞dɨ
  • Genitivo de pluralo: -ˈo̞t

Signifologiaj ecoj[redakti]

Капля, ударяющаяся о поверхность воды́ - guto interfrapiĝanta kun surfaco de akvo

Flag of Esperanto.svgSignifoj
[redakti]

Ŝablono:proto La ekskluzivo estas signifo [9] (vidu la kauzon en etimologio).

  1. akvo (malsekaĵo, travidebla senkolora likvo) ◆ Ключевая вода. — Fontakvo. ◆ Колодезная вода. — Puta akvo.
  2. kemia akvo (kiel ĥemia kombinaĵo), H₂O ◆ Температура кипения воды — 100 °C. — Bolpunkto de akvo estas 100 °C. ◆ «Мы нашли воду», — сказал Уильям Бойнтон из университета Аризоны, один из ведущих учёных проекта. — «Ni trovis akvon», — diris William Boynton el la Universitato de Arizono, unu el ĉefa scientistij de la projekto. «NASA: зонд Phoenix подтвердил наличие воды на Марсе» // «Gazeta.ru», 2008 j.
  3. senalkohola trinkaĵo konsistanta plejparte el akvo kun almiksitaĵoj de gaso, sukero kaj farbojŝaŭmakvo, gasakvo, sodakvo k.a. ◆ Газированная вода «Буратино». — Gasakvo «Buratino» ◆ Магазин «Соки и во́ды». — Vendejo «Sukoj kaj akvoj» ◆ Купи какой-нибудь воды́. — Aĉetu iun trinkaĵon.
  4. (politiko), pluralo akvoj (parto de mara spaco) ◆ Нейтральные во́ды. — Neŭtralaj akvoj. ◆ Территориальные во́ды. — Teritoria akvoj.
  5. pluralo saniga fontokuracado per ĝi ◆ Он уехал на во́ды в Ессентуки. — Li forveturis al fontoj de Jessentuki.
  6. metaf. tro maldensa, malbongustamalnutra supo, saŭcotrinkaĵo ◆ Ты что меня водою потчуешь?
  7. metaf. malenhavoriĉa teksto ◆ Прочитал его статью — сплошная вода. — Mi legis lian artikolon, ĝi estas plena je akvo.
  8. metaf., parol. larmoj ◆ Хватит воду лить. — Sufiĉe larmi.
  9. (arkaika) mezuro de kvalito de diamanto ◆ Алмаз чистой воды. — Diamanto de la plej pura akvo. ; ankaŭ metafore en signifo de perfekta, tipa ◆ Мошенник чистейшей воды. — Fripono de la plej pura akvo.
  10. (dialekt) fluso, malfluso, kaj ankaŭ intertempo inter ili ◆ Вода большая — прилив. Вода кроткая — отлив, состояние воды во время наибольшего отлива, затишье при смене отливно-приливных течений. Вода малая — отлив. Б. В. Шергин, «Словарь поморских и специальных слов и выражений, объяснение собственных имён и названий», 1930-1960 j. (citaĵo el Nacia korpuso de la rusa lingvo)
  11. (dialekt) jaro (pri aĝo de ŝipo) ◆ Ладья на четвёртой воде Даль
  12. (medicina) pluralo amnia likvo ◆ На третий день он узнал, что роды начались ночью, на рассвете прошли воды и с утра не прекращаются сильные схватки. Б. Л. Пастернак, «Доктор Живаго», 1945-1955 j. (citaĵo el Nacia korpuso de la rusa lingvo)
Bildo sinonimo en vikivortaro.svgSamsencaĵoj
  1. parte: влага
  2. H₂O, HOH, оксид водорода, окись водорода, дигидрид кислорода, гидроксид водорода, гидроокись водорода, дигидромоноксид
  3. напиток, содовая, газировка, пойло (parol., negl.)
  4. акватория
  5. parte: источник, ключ; лечение
  6. пойло (parol., negl.)
  7. пустая болтовня
  8. плач, рыдания
  9. -
  10. -
  11. -
  12. околоплодная жидкость
Fairytale left red.pngAntonimoj
  1. -
  2. -
  3. -
  4. суша
  5. -
  6. -
  7. гуща
  8. -
  9. -
  10. -
  11. -
  12. -

Bildo hiperonimo en vikivortaro.svgSupernocioj
[redakti]

  1. жидкость; питьё, напиток; растворитель
  2. оксид, гидроксид, гидрид
  3. жидкость; питьё, напиток
  4. пространство; море, океан
  5. лечение, источник
  6. жидкость
  7. текст
  8. -
  9. мера, качество
  10. -
  11. год
  12. -

Bildo hiponimo en vikivortaro.svgSubnocioj
[redakti]

  1. лёд, снег, дождь, роса, кипяток, пар, облако, туман, град, иней
  2. -
  3. parte: газированная вода (газировка), сок, нектар, сидр, лимонад
  4. -
  5. -
  6. -
  7. -
  8. -
  9. -
  10. прилив, отлив
  11. -
  12. -

Meronimoj[redakti]

  1. -
  2. водород, кислород
  3. -
  4. -
  5. -
  6. -
  7. -
  8. -
  9. -

Nuvola apps tree.pngDerivaĵoj
[redakti]

Anagramoj[redakti]

Metagramoj[redakti]

grafo de ĉenoj de metagramoj

Nuvola kdict glass.pngDeveno
[redakti]

Devenas el praslava formo *vodā, el kiu ankaŭ devenis malnovrusa kaj malnovslava вода (greka ύδωρ), rusa kaj ukraina вода, belorsa вада, bulgara вода, serba вода, ĉeĥa kaj slovaka voda, pola woda k.a.; devenas de la prahindeŭropa *wodor (*wedor, *uder), el radiko *wed- kun la sama signifo.

Oni opinias, ke en hindeŭropa pralingvo ekzistis du radikoj por signi akvo:

  • *ap- signis akvon kiel «vivan» naturforton, dum
  • *wed- signis akvon kiel neulan substancon.

Unua radiko konservis en sanskrita āpaḥ kaj persa āb, dum el dua radiko formiĝis:

Krome, el radiko *wed- formiĝis latina unda («ondo»), el kiu devenis hispana onda, franca onde, ondine, esperanta ondo ktp.,kaj ankaŭ Undine — nomo de akvofeino en germana mitologio.

Tiamaniere en la rusa vorto «вода» parencas:

Uzo de vorto «вода» kun signifo «mezuro de kvalito de diamanto» estas, plejeble, sekvo de mistraduko el araba, kie vorto ماء /māʔ/ signifаs ne nur «akvo», sed ankaŭ «brilo», «lukso».

En la rusa ankaŭ ekzistas homonima radiko -вод- (II), neniel rilata al akvo (→ завод, перевод, развод, хоровод, поводырь, проводник, …). Ekzistas ankaŭ vortoj, en kiuj renkontiĝas ambaŭ radikoj (→ водопровод, Водовзводная башня).

Idiomaĵoj kaj stabilaj koneksoj[redakti]

Tipaj koneksoj[redakti]

Frazeologiaĵoj[redakti]

Proverboj[redakti]

Popolaj superstiĉoj[redakti]

Enigmoj[redakti]

Books-aj.svg aj ashton 01e.svgBibliografio
[redakti]

bulgara[redakti]

Wikipedia-logo-v2-eo.svg
Vikipedio en la bulgara enhavas artikolon pri:

Bildo morfologio en vikivortaro.svg Formologio kaj kunordo[redakti]

Sn. вода
Sn. obj. вода
Sn. subj. водата
Pl. води
Pl. perf. водите
Komp. -
Vok. -

во-да

Substantivo, ina genro, deklinacio 41.

Nuvola apps edu languages.pngElparolo
[redakti]

IFA: [vɔˈda]

Signifologiaj ecoj[redakti]

Flag of Esperanto.svgSignifoj
[redakti]

  1. akvo ◆ Mankas ekzemplo de uzo por ĉi tiu signifo. Vi povas helpi Vikivortaron, aldononte la ekzemplo el iu literatura verko.
Bildo sinonimo en vikivortaro.svgSamsencaĵoj
Fairytale left red.pngAntonimoj

Bildo hiperonimo en vikivortaro.svgSupernocioj
[redakti]

Bildo hiponimo en vikivortaro.svgSubnocioj
[redakti]

Frazeologiaĵoj[redakti]

Nuvola apps tree.pngDerivaĵoj
[redakti]

Nuvola kdict glass.pngDeveno
[redakti]

Vidu etimologio de la rusa vorto.

makedona[redakti]

Bildo morfologio en vikivortaro.svg Formologio kaj kunordo[redakti]

во-да

Substantivo, ina genro.

Nuvola apps edu languages.pngElparolo
[redakti]

IFA: [[[Kategorio:Bezone transskribo]]]

Signifologiaj ecoj[redakti]

Flag of Esperanto.svgSignifoj
[redakti]

  1. akvo ◆ Mankas ekzemplo de uzo por ĉi tiu signifo. Vi povas helpi Vikivortaron, aldononte la ekzemplo el iu literatura verko.

Nuvola apps tree.pngDerivaĵoj
[redakti]

  1. водород

Nuvola kdict glass.pngDeveno
[redakti]

Vidu etimologio de la rusa vorto.

serba[redakti]

Wikipedia-logo-v2-eo.svg
Vikipedio en la serba enhavas artikolon pri:

Bildo morfologio en vikivortaro.svg Formologio kaj kunordo[redakti]

kazo singularo pluralo
nom. вода воде
gen. воде вода
dat. води водама
ak. вода воде
vok. водо воде
inst. водом водама
lok. водом водама

во-да

Substantivo, ina genro.

Nuvola apps edu languages.pngElparolo
[redakti]

IFA: [ˌvɔda]

Signifologiaj ecoj[redakti]

Flag of Esperanto.svgSignifoj
[redakti]

  1. akvo ◆ Mankas ekzemplo de uzo por ĉi tiu signifo. Vi povas helpi Vikivortaron, aldononte la ekzemplo el iu literatura verko.

Nuvola apps tree.pngDerivaĵoj
[redakti]

Nuvola kdict glass.pngDeveno
[redakti]

Vidu etimologio de la rusa vorto.

Slovio[redakti]

Bildo morfologio en vikivortaro.svg Formologio kaj kunordo

  • deklinacio: вода, водас, водаф, водафс

Nuvola apps edu languages.pngElparolo
[redakti]

IFA: [[[Kategorio:Bezone transskribo]]]

Signifologiaj ecoj[redakti]

Flag of Esperanto.svgSignifoj
[redakti]

  1. akvo ◆ Mankas ekzemplo de uzo por ĉi tiu signifo. Vi povas helpi Vikivortaron, aldononte la ekzemplo el iu literatura verko.

Nuvola apps tree.pngDerivaĵoj
[redakti]

Idiomaĵoj kaj stabilaj koneksoj[redakti]

Nuvola kdict glass.pngDeveno
[redakti]

Vidu etimologio de la rusa vorto.

malnovslava[redakti]

Bildo morfologio en vikivortaro.svg Formologio kaj kunordo[redakti]

Ŝablono:subst cu (-а)

Nuvola apps edu languages.pngElparolo
[redakti]

IFA: [[[Kategorio:Bezone transskribo]]]

Signifologiaj ecoj[redakti]

Flag of Esperanto.svgSignifoj
[redakti]

  1. akvo

Nuvola apps tree.pngDerivaĵoj
[redakti]

Nuvola kdict glass.pngDeveno
[redakti]

El la prahindeŭropa *wodor (*wedor, *uder), el radiko *wed-akvo. Vidu etimologio de la rusa vorto.

ukraina[redakti]

Wikipedia-logo-v2-eo.svg
Vikipedio en la ukraina enhavas artikolon pri:

Bildo morfologio en vikivortaro.svg Formologio kaj kunordo[redakti]

Ŝablono:subst uk 1b f una

Radiko: -вод-; finaĵo: .

Nuvola apps edu languages.pngElparolo
[redakti]

IFA: [[[Kategorio:Bezone transskribo]]]

Loudspeaker.svg вода (informoj)

Signifologiaj ecoj[redakti]

Flag of Esperanto.svgSignifoj
[redakti]

  1. akvo ◆ Mankas ekzemplo de uzo por ĉi tiu signifo. Vi povas helpi Vikivortaron, aldononte la ekzemplo el iu literatura verko.

Frazeologiaĵoj[redakti]

Nuvola apps tree.pngDerivaĵoj
[redakti]

{Etimologio}}

Vidu etimologio de la rusa vorto.